Wat wordt er getest bij EMC?

De twee kanten van EMC

De EMC-richtlijn 2014/30/EU vraagt dat apparatuur haar omgeving niet stoort en zelf bestand is tegen storing van buiten. Die twee eisen heten emissie en immuniteit. Een product dat op één van beide zakt, voldoet niet, ook wanneer het verder perfect werkt.

De achterliggende gedachte is eenvoudig. In een woning of een kantoor staan tientallen apparaten naast elkaar. Als elk apparaat vrij mag storen, werkt op den duur niets meer betrouwbaar. De richtlijn verdeelt de ruimte dus, met grenswaarden per frequentieband.

Beide kanten worden gemeten in een afgeschermde ruimte, zodat de omgeving de meting niet beïnvloedt. Wat u meet is dus wat uw product doet, niet wat het gebouw doet.

Wat er bij emissie wordt gemeten

Emissie wordt op twee manieren gemeten. Geleide emissie is de storing die uw product via de voedingskabel terugstuurt het net op. Uitgestraalde emissie is de storing die het via de lucht afgeeft. Beide worden vergeleken met een grenswaarde per frequentie.

Bij uitgestraalde emissie draait het product op een tafel in de afgeschermde ruimte, terwijl een antenne rondom meet. De opstelling wordt gevarieerd. De antenne gaat omhoog en omlaag, het product draait en de kabels worden verlegd. Dat laatste is geen formaliteit, want een kabel werkt als antenne.

Daarom is de conclusie van een emissietest altijd gekoppeld aan een opstelling. Verandert u de meegeleverde kabel of de plaatsing van de voeding, dan verandert het resultaat mogelijk mee.

Wat er bij immuniteit wordt gedaan

Bij immuniteit wordt het product bewust gestoord. Denk aan elektrostatische ontlading op de behuizing en de aansluitingen, een sterk radioveld eromheen, snelle spanningspieken op de voedingskabel en korte onderbrekingen in de netspanning. Daarna wordt gekeken of het product nog naar behoren werkt.

Wat goed werkt betekent, legt u zelf vast voordat de test begint. U beschrijft welke functies essentieel zijn en welk gedrag u acceptabel vindt. Een apparaat dat tijdens een spanningsdip herstart maar daarna normaal verdergaat, kan slagen. Een apparaat dat blijft hangen, zakt.

Welke norm voor welk product

Voor multimedia-apparatuur gelden doorgaans EN 55032 voor emissie en EN 55035 voor immuniteit. Huishoudelijke apparaten en elektrisch gereedschap volgen de reeks EN 55014. Meet- en regelapparatuur valt onder EN 61326-1. Bestaat er geen productnorm voor uw apparaatsoort, dan gelden de generieke normen.

• EN 55032 en EN 55035 voor multimedia-apparatuur, dus emissie en immuniteit apart.
• EN 55014-1 en EN 55014-2 voor huishoudelijke toestellen en elektrisch gereedschap.
• EN 61326-1 voor meet-, regel- en laboratoriumapparatuur.
• De reeks EN 61000-6 als generieke norm, wanneer er geen productspecifieke norm bestaat.

De keuze tussen een productnorm en een generieke norm is niet vrij. Bestaat er een productnorm voor uw apparaatsoort, dan gaat die voor. Een rapport tegen een generieke norm terwijl er een productnorm was, is een zwakke plek in uw dossier.

Waarom producten zakken

In de praktijk komen de meeste bevindingen voort uit een handvol bekende oorzaken. Een schakelende voeding zonder voldoende filtering. Een lange kabel zonder afscherming. Een slechte massaverbinding in de metalen behuizing. Of een firmware-update die het schakelgedrag ongemerkt heeft veranderd.

• De voeding. Goedkope schakelende voedingen zijn de meestvoorkomende oorzaak van te hoge geleide emissie.
• Kabels. Een kabel straalt. Lengte, afscherming en de plaats van de ferriet bepalen mee of u slaagt.
• Massa en afscherming. Een metalen behuizing zonder goede doorverbinding werkt niet als afscherming.
• Softwarewijzigingen. Een gewijzigde schakelfrequentie kan een eerder geslaagd product laten zakken.

Wat er buiten de richtlijn valt

De EMC-richtlijn geldt niet voor apparatuur die onder de radioapparatuurrichtlijn valt. Heeft uw product wifi of bluetooth aan boord, dan lopen de EMC-eisen dus via die richtlijn. Ook luchtvaartuitrusting en apparatuur die radioamateurs gebruiken vallen buiten het toepassingsgebied van deze richtlijn.

Daarnaast valt uitrusting eronder die door haar fysische eigenschappen geen relevante emissie kan veroorzaken en niet gestoord kan worden. Dat is een smalle uitzondering, dus onderbouw haar wanneer u erop leunt.

Vaste installaties kennen een eigen regime. Zij worden samengesteld op een vooraf bepaalde locatie voor permanent gebruik. Daarvoor gelden andere voorschriften dan voor apparaten die vrij circuleren.

Wat u regelt

Bepaal eerst of uw product een radiofunctie heeft, want dan verloopt EMC via de radioapparatuurrichtlijn. Kies daarna de juiste productnorm en leg schriftelijk vast wat acceptabel gedrag is. Zorg tot slot dat de geteste opstelling overeenkomt met wat u daadwerkelijk levert.

1. Controleer of er een radiofunctie is. Zo ja, dan loopt EMC via de radioapparatuurrichtlijn.
2. Zoek de productnorm voor uw apparaatsoort. Alleen bij het ontbreken daarvan gebruikt u een generieke norm.
3. Beschrijf de essentiële functies en het acceptabele gedrag voordat de test start.
4. Laat testen met de kabels en de voeding die u ook meelevert, in dezelfde lengte.
5. Leg vast dat een wijziging in voeding, kabel of firmware een hertest kan vragen.