Valt mijn product onder de laagspanningsrichtlijn?

Het spanningsbereik

De richtlijn gaat over elektrisch materiaal met een nominale spanning van 50 tot 1000 volt wisselspanning. Voor gelijkspanning is dat 75 tot 1500 volt. Die grenzen zijn hard. Zij gaan over de spanning waarop het materiaal werkt, niet over de spanning uit het stopcontact.

Dat onderscheid bepaalt vaker dan gedacht wie wat moet aantonen. Een apparaat dat via een externe adapter op 12 volt werkt, valt zelf buiten het bereik. De adapter, die op netspanning aansluit, valt er wel onder. Uw dossier moet dus duidelijk maken welk deel waaronder valt.

De richtlijn stelt geen eisen aan de prestaties van het product maar aan de veiligheid: bescherming tegen elektrische schok, tegen te hoge temperaturen, tegen mechanische risico’s en tegen risico’s die van buiten het materiaal komen.

Wat er onder de grens gebeurt

Producten die alleen op batterijen of via USB werken, zitten doorgaans onder de ondergrens. Zij vallen dan niet onder de laagspanningsrichtlijn. Dat betekent niet dat er geen eisen gelden: de algemene productveiligheidsverordening blijft van toepassing en de meegeleverde adapter valt wel onder de LVD.

Wij zien dat verkeerd gaan in beide richtingen. Sommige dossiers voeren de LVD op voor een product dat op 5 volt draait, wat suggereert dat er iets is beoordeeld dat niet van toepassing is. Andere dossiers laten de adapter helemaal buiten beschouwing, terwijl daar juist het risico zit.

Waarom radioapparatuur anders werkt

Heeft uw product een radiofunctie, bijvoorbeeld wifi of bluetooth, dan geldt de radioapparatuurrichtlijn. Die richtlijn dekt de veiligheidseisen voor dat product dan volledig zelf. Zij verwijst daarvoor naar de veiligheidsdoelstellingen van de laagspanningsrichtlijn, maar houdt de ondergrens van 50 volt niet aan.

Praktisch betekent dat: u voert de LVD dan niet apart op in uw conformiteitsverklaring. Dat is een van de vaakst voorkomende fouten in verklaringen van draadloze producten, waar zowel de RED als de LVD als de EMC-richtlijn worden genoemd terwijl de eerste de andere twee al dekt.

De normen die u meestal nodig hebt

Welke norm van toepassing is, hangt af van het producttype. Voor audio, video en informatietechnologie is dat doorgaans EN 62368-1. Huishoudelijke toestellen volgen de reeks EN 60335, verlichting de reeks EN 60598 en meet- en laboratoriumapparatuur de norm EN 61010-1. Elke reeks heeft een eigen deel 2.

• EN 62368-1 voor audio-, video-, informatie- en communicatietechnologie.
• EN 60335-1 met een deel 2 per apparaatsoort, voor huishoudelijke en soortgelijke toestellen.
• EN 60598-1 met een deel 2 per soort armatuur, voor verlichting.
• EN 61010-1 voor meet-, regel- en laboratoriumapparatuur.

De reeksen met een deel 2 zijn belangrijk. Een rapport dat alleen naar het algemene deel verwijst, mist de eisen die specifiek voor uw apparaatsoort gelden.

Wat er in een test gebeurt

Een beoordeling onder de LVD combineert metingen met een beoordeling van de constructie. Er wordt gekeken naar isolatieafstanden, aardingscontinuïteit, temperatuurstijging bij belasting, doorslagvastheid, mechanische stevigheid en de opbouw van de voeding. Ook de documentatie en de markering op het product horen bij die beoordeling.

Die laatste twee worden onderschat. Ontbrekende waarschuwingen, een onjuiste vermogensaanduiding of een handleiding zonder veiligheidsinstructies leiden tot bevindingen, ook wanneer het product elektrisch in orde is.

Waarom producten zakken

In onze praktijk komen vier oorzaken steeds terug. Te krappe kruip- en luchtwegen op de print. Een voeding die bij vollast te warm wordt. Een behuizing die bij belasting toegang geeft tot spanningvoerende delen. En markering of instructies die ontbreken of niet kloppen.

• Isolatieafstanden. Vaak het gevolg van een printontwerp dat is geoptimaliseerd op formaat.
• Temperatuur. Zichtbaar bij de test met continue belasting, niet bij kort gebruik.
• Toegankelijkheid. Testvingers en testpennen bereiken plekken die in normaal gebruik gesloten lijken.
• Documentatie. Een ontbrekende waarschuwing is een bevinding, ook zonder elektrisch probleem.

Wat u regelt

Stel eerst vast of uw product binnen het spanningsbereik valt en of er een radiofunctie is. Vraag daarna per onderdeel de rapporten op, inclusief die van de adapter. Controleer of de norm met het juiste deel 2 is toegepast en of het typenummer klopt met wat u verkoopt.

1. Noteer de nominale spanning waarop het product werkt en bepaal of die binnen het bereik valt.
2. Controleer of er een radiofunctie is. Zo ja, dan loopt de veiligheid via de radioapparatuurrichtlijn.
3. Vraag het rapport van de adapter apart op, met typenummer.
4. Kijk of de toegepaste norm het juiste deel 2 voor uw apparaatsoort bevat.
5. Loop de markering en de handleiding na op verplichte waarschuwingen en aanduidingen.