GPSR: wat de verordening van u vraagt

Wat de GPSR regelt

De GPSR werkt als vangnet. Zij geldt voor consumentenproducten voor zover er in het Unierecht geen specifieke bepalingen met hetzelfde doel bestaan. Valt uw product al onder harmonisatiewetgeving, dan blijft de verordening gelden voor de risico’s die door die wetgeving niet worden gedekt.

Verordening (EU) 2023/988 dateert van 10 mei 2023. Zij is van toepassing met ingang van 13 december 2024. Op diezelfde datum zijn de oude richtlijn algemene productveiligheid 2001/95/EG en richtlijn 87/357/EEG ingetrokken. Buiten het toepassingsgebied vallen onder meer geneesmiddelen, levensmiddelen, diervoeder en levende planten en dieren.

De meestgemaakte denkfout is deze: mijn product heeft CE-markering, dus de GPSR gaat niet over mij. Artikel 2 zegt iets anders. Voor gedekte risico’s geldt de specifieke wetgeving, voor alle overige aspecten blijft de GPSR staan. Beide gelden dus naast elkaar.

Wie uw verantwoordelijke in de EU is

Artikel 16 is hard geformuleerd. Een product mag niet in de handel worden gebracht tenzij er een in de Unie gevestigde marktdeelnemer is die daarvoor verantwoordelijk is. Is de fabrikant buiten de EU gevestigd, dan valt die rol op de importeur, op een gemachtigde of op een fulfilmentdienstverlener.

De volgorde staat in artikel 4 van de markttoezichtverordening (EU) 2019/1020. Zit de fabrikant in de EU, dan is hij het zelf. Zit hij erbuiten, dan is de importeur aan de beurt. Is er geen importeur in de EU, dan moet er een gemachtigde zijn met een schriftelijk mandaat voor deze taken.

Die persoon is geen postbus. Hij controleert regelmatig of het product overeenstemt met de technische documentatie en of de vereisten uit artikel 9 worden nageleefd. Op verzoek van de markttoezichtautoriteit levert hij gedocumenteerd bewijs van die controles. Zijn naam en contactgegevens staan op het product, op de verpakking, op het pakket of in een begeleidend document.

Wat er bij uw online aanbod moet staan

Artikel 19 stelt vier eisen aan elk aanbod op afstand. De naam en het post- en e-mailadres van de fabrikant. Bij een fabrikant buiten de EU ook die gegevens van de verantwoordelijke. Informatie waarmee het product te identificeren is, inclusief een afbeelding. En alle waarschuwingen of veiligheidsinformatie.

Dit is de bepaling die het vaakst zichtbaar misgaat. Niet omdat zij ingewikkeld is, maar omdat zij op de productpagina zelf staat. Iedereen kan haar controleren: een toezichthouder, een handelsplatform, een concurrent die een melding doet. De rest van uw dossier ziet niemand van buiten, uw productpagina ziet iedereen.

Let vooral op de waarschuwingen. Die horen in het aanbod te staan, dus voordat iemand koopt. Een waarschuwing die pas op het product in de doos staat, komt te laat voor deze bepaling.

De documentatie die u tien jaar bewaart

De fabrikant voert voor het in de handel brengen een interne risicoanalyse uit en stelt technische documentatie op. Die bevat ten minste een algemene beschrijving van het product en de kenmerken die voor de veiligheid van belang zijn. De documentatie blijft actueel en tien jaar beschikbaar voor de autoriteiten.

Zijn er risico’s aan het product verbonden, dan hoort er meer in: een analyse van die risico’s, de maatregelen die u nam om ze weg te nemen of te verkleinen, de resultaten van testrapporten en een lijst van de Europese normen die u hebt toegepast. Past u een norm maar gedeeltelijk toe, dan geeft u aan welke onderdelen dat zijn.

Die laatste zin wordt vaak overgeslagen. Een testrapport dat naar een norm verwijst zonder te zeggen welke clausules zijn beproefd, is bij een controle lastig te verdedigen.

Wat een terugroeping van u vraagt

Bij een terugroeping om veiligheidsredenen moet u de consument een doeltreffende, gratis en tijdige oplossing bieden. U geeft daarbij de keuze uit ten minste twee van drie mogelijkheden: reparatie, vervanging door een gelijkwaardig veilig product of terugbetaling van minimaal de door de consument betaalde prijs.

Slechts één optie aanbieden mag alleen wanneer de andere onmogelijk zijn of onevenredig hoge kosten meebrengen. Dat is een uitzondering die u moet kunnen onderbouwen, geen standaardkeuze.

Het terugroepbericht heeft bovendien een voorgeschreven vorm. Het draagt de kop Terugroeping in verband met de productveiligheid, is opgesteld in de taal van de lidstaat waar het product op de markt is gebracht en bevat een duidelijke beschrijving van het product met afbeelding. Melden aan de toezichthouder loopt via de Safety Business Gateway.

Handelsplatformen en de Safety Gate

Verkoopt u via een handelsplatform, dan zit uw listing in een keten van toezicht. Krijgt het platform van een markttoezichtautoriteit een bevel om een aanbod te verwijderen of ontoegankelijk te maken, dan moet het dat binnen twee werkdagen na ontvangst uitvoeren en de autoriteit informeren.

Dat tempo bepaalt uw risico. Uw omzet ligt sneller stil dan een bezwaar wordt behandeld. Daarom is de volgorde belangrijk: eerst de gegevens uit artikel 19 op orde en het dossier compleet, dan pas schalen. Platformen vragen zelf ook steeds vaker om dezelfde gegevens voordat een listing live mag.

Wat u nu zou controleren

Begin bij de vraag wie uw verantwoordelijke in de EU is en of die rol werkelijk is belegd. Loop daarna een steekproef van uw productpagina’s langs op de vier verplichte gegevens. Controleer tot slot of u per artikelnummer de bijbehorende documentatie kunt terugvinden.

1. Stel per leverancier vast wie de verantwoordelijke in de EU is. Leg schriftelijk vast wie de controles doet en wie het bewijs bewaart.
2. Controleer tien willekeurige productpagina’s op de vier gegevens uit artikel 19. Wat u bij tien vindt, geldt vrijwel altijd voor de rest.
3. Zet de waarschuwingen in het aanbod zelf, niet alleen op het product of in de handleiding.
4. Vraag per product de risicoanalyse en de testrapporten op. Kijk of daarin staat welke normonderdelen zijn toegepast.
5. Leg vast hoe u een melding doet via de Safety Business Gateway en wie dat binnen uw organisatie mag doen.