Batterijverordening: wat geldt er voor een energieopslagsysteem?

Wat er veranderde ten opzichte van 2006

De oude richtlijn ging vooral over inzameling, recycling en verwijdering. De verordening dekt de hele levenscyclus en stelt eisen aan het product zelf: veiligheid, prestaties, etikettering, herkomst van grondstoffen en informatie. Zij werkt bovendien rechtstreeks in alle lidstaten, zonder nationale omzetting.

Verordening (EU) 2023/1542 dateert van 12 juli 2023. Richtlijn 2006/66/EG is ingetrokken met ingang van 18 augustus 2025, met een paar bepalingen die nog doorlopen. Voor u is de kern dat een batterij nu een product is met eigen conformiteitseisen. Het is niet langer vooral een afvalvraagstuk.

Een stationair batterijsysteem voor energieopslag heeft daarbij een eigen definitie. Het is een industriële batterij met interne opslag die is ontworpen om elektriciteit uit het net op te slaan en aan het net te leveren. De tweede variant slaat elektriciteit op voor de eindgebruiker en levert die aan hem. Waar of door wie het systeem wordt gebruikt, maakt voor die definitie niet uit.

De datums die werkelijk gelden

De verordening kent geen enkele ingangsdatum maar een reeks. Het gros van de bepalingen geldt sinds 18 februari 2024. Daarna volgen aparte datums voor de veiligheidsdocumentatie, de etikettering, het batterijpaspoort en de zorgvuldigheidseisen. Die laatste zijn in 2025 met twee jaar verschoven.

Bij de etikettering zit een voorbehoud in de tekst zelf. Artikel 13 geldt vanaf 18 augustus 2026 of achttien maanden na de inwerkingtreding van de uitvoeringshandeling met de geharmoniseerde specificaties, als dat later is. Controleer dus de stand van die uitvoeringshandeling voordat u uw etiket laat drukken.

Artikel 12 en de elf veiligheidsparameters

Artikel 12 vraagt dat uw technische documentatie sinds 18 augustus 2024 aantoont dat het systeem veilig is bij normaal gebruik. Dat bewijs bestaat uit tests op de veiligheidsparameters van bijlage V, aangevuld met een beoordeling van risico’s die daar niet in staan.

Bijlage V noemt elf parameters: thermische schokwisseltest, externe beveiliging tegen kortsluiting, overlaadbeveiliging, overontlaadbeveiliging, beveiliging tegen te hoge temperaturen, bescherming tegen thermische kettingreactie, mechanische schade door externe invloeden, interne kortsluiting, thermische blootstelling, brandtest en het vrijkomen van gassen.

Twee dingen worden daarbij vaak gemist. Ten eerste gelden de parameters alleen voor zover het bijbehorende risico zich bij uw systeem kan voordoen onder de door u beoogde gebruiksomstandigheden, dus u moet die afbakening onderbouwen. Ten tweede vraagt de verordening om instructies waarmee de gevolgen van een geconstateerd risico worden verkleind, bijvoorbeeld bij brand of explosie.

CE-markering en de conformiteitsbeoordeling

Batterijen dragen CE-markering. De conformiteitsbeoordeling voor de eisen uit onder meer artikel 12 verloopt bij serieproductie via module A (interne productiecontrole) of via module D1 (kwaliteitsborging van het productieproces). Voor niet in serie gefabriceerde batterijen bestaat daarnaast module G, conformiteit op basis van eenheidskeuring.

De markering wordt aangebracht voordat de batterij in de handel wordt gebracht of in gebruik wordt genomen. Is volgens bijlage VIII een aangemelde instantie betrokken, dan volgt achter de CE-markering het identificatienummer van die instantie.

Let op dat een stationair systeem zelden alleen onder de batterijverordening valt. Afhankelijk van de opbouw spelen ook de laagspanningsrichtlijn, de EMC-richtlijn en bij netgekoppelde omvormers aanvullende eisen. Uw verklaring moet die wetgeving allemaal noemen.

Het batterijpaspoort per 18 februari 2027

Vanaf 18 februari 2027 moet elke industriële batterij met een capaciteit van meer dan 2 kWh een elektronisch dossier hebben, het batterijpaspoort. Dat geldt ook voor batterijen voor lichte vervoermiddelen en voor batterijen van elektrische voertuigen. Vrijwel elk stationair opslagsysteem valt onder die grens.

Het paspoort bevat informatie over het model en over de individuele batterij, inclusief gegevens die uit het gebruik voortkomen. Een deel is openbaar, een deel alleen toegankelijk voor bepaalde partijen. Bijlage XIII bepaalt welke gegevens in welke categorie vallen.

De praktische opgave zit niet in het paspoort zelf, maar in uw data. Serienummers, samenstelling, herkomst en prestatiegegevens moeten per exemplaar herleidbaar zijn. Dat is een vraagstuk voor uw productieregistratie, niet voor een documentmap.

Zorgvuldigheidseisen, uitgesteld naar 2027

De verordening verplicht grotere marktdeelnemers tot een zorgvuldigheidsbeleid voor de herkomst van grondstoffen als lithium, kobalt, nikkel en natuurlijk grafiet. Dat beleid moet extern worden geverifieerd. De verplichting zou gelden vanaf 18 augustus 2025, maar is met twee jaar verschoven naar 18 augustus 2027.

De reden voor het uitstel was praktisch. Er waren nog te weinig erkende verificatie-instanties beschikbaar om het beleid te toetsen. Het uitstel is vastgelegd in Verordening (EU) 2025/1561. De inhoud van de eisen is niet veranderd, alleen het moment waarop zij gaan gelden.

Gebruik die tijd. Wie zijn keten nu al in kaart brengt, hoeft in 2027 alleen nog te laten verifiëren wat er al ligt.

Wat u nu zou regelen

Begin bij artikel 12, want die datum is al twee jaar verstreken. Controleer of uw dossier de veiligheidstests op systeemniveau bevat en of de afbakening van niet-toepasselijke parameters schriftelijk is onderbouwd. Kijk daarna vooruit naar het batterijpaspoort, want dat raakt uw productieregistratie en niet uw documentmap.

1. Vraag per systeem op welke veiligheidsparameters uit bijlage V zijn getest en op welk niveau: cel, module of systeem.
2. Leg vast waarom een parameter niet van toepassing is. Zonder onderbouwing is dat een gat in het dossier.
3. Controleer of uw mitigatie-instructies bij brand of explosie onderdeel zijn van de documentatie.
4. Ga na welke andere wetgeving meespeelt en of uw conformiteitsverklaring die allemaal noemt.
5. Breng in kaart welke gegevens u per exemplaar registreert. Dat bepaalt of het paspoort in 2027 haalbaar is.