Wat productaansprakelijkheid is
Productaansprakelijkheid is aansprakelijkheid buiten schuld. Veroorzaakt een gebrekkig product schade, dan is de producent daarvoor aansprakelijk, ongeacht of hem iets te verwijten valt. In Nederland staat die regel in artikel 6:185 van het Burgerlijk Wetboek, dat op Europese wetgeving is gebaseerd.
Dat is een ander regime dan gewone wanprestatie. De benadeelde hoeft geen verwijtbaarheid aan te tonen, alleen het gebrek, de schade en het verband daartussen. Uw zorgvuldigheid is dus geen verweer, uw product bepaalt de uitkomst.
Een aansprakelijkheidsverzekering vangt dat risico op. De premie hangt doorgaans af van uw omzet en uw branche. De dekking hangt af van wat er in de polis staat.
Wat er per 9 december 2026 verandert
Richtlijn (EU) 2024/2853 vervangt de regeling uit 1985. De oude richtlijn wordt ingetrokken met ingang van 9 december 2026, maar blijft gelden voor producten die vóór die datum in de handel zijn gebracht. Lidstaten moeten de nieuwe regels uiterlijk op die datum hebben omgezet.
Er ontstaan dus twee regimes naast elkaar, gescheiden door de datum waarop het product op de markt kwam. Voor uw dossier betekent dat: leg vast wanneer een product voor het eerst in de handel is gebracht, want dat bepaalt welk recht van toepassing is.
De richtlijn is bovendien opgesteld met het oog op producten die technisch complexer zijn geworden. Een van de aanleidingen was dat benadeelden moeite hebben bewijs te verzamelen bij nieuwe technologie.
Straks bepaalt die datum onder welk regime een claim valt. Registreer dus per artikelnummer wanneer het product voor het eerst op de markt kwam. Bewaar die datum bij het dossier. Dat is een kleine administratieve ingreep met een groot gevolg bij een geschil.
Software is voortaan een product
De richtlijn verduidelijkt dat software voor de toepassing van aansprakelijkheid buiten schuld een product is. Dat geldt ongeacht de wijze van levering of gebruik, dus of de software nu op het apparaat staat, via een netwerk beschikbaar is of uit de cloud komt.
Genoemd worden onder meer besturingssystemen, firmware, computerprogramma’s, applicaties en systemen met kunstmatige intelligentie. Ook software die als component in een ander product is geïntegreerd valt eronder.
Verkoopt u een apparaat met een app of met firmware die u laat ontwikkelen, dan is dat dus niet langer een randverschijnsel in uw dossier. Een gebrek in die software kan tot dezelfde aansprakelijkheid leiden als een gebrek in de behuizing.
Waarom uw dossier uw dekking bepaalt
Bij een claim beoordeelt uw verzekeraar niet alleen de schade maar ook uw documentatie. Blijkt die ten tijde van het schadegeval onvolledig of ongeldig, dan kan hij dekking weigeren. De premie die u al jaren betaalt, verandert daar niets aan.
Dat maakt het dossier tot meer dan een verplichting richting de toezichthouder. Het is ook het bewijsstuk waarmee u tegenover uw verzekeraar aantoont dat u het product rechtmatig op de markt bracht.
De praktische toets is eenvoudig. Zou u vandaag, zonder voorbereiding, van uw bestverkopende product de verklaring, het dossier en de testrapporten kunnen overleggen? Zo niet, dan is uw dekking minder zeker dan uw polis suggereert.
Is uw dossier bestand tegen een claim?
Laat kort weten om welk product het gaat. Wij nemen contact op met wat wij kunnen doen en wat het kost.
Wie aansprakelijk kan zijn
Niet alleen de fabriek. Wie een product onder eigen merk verkoopt wordt als producent aangemerkt. Ook de importeur die het product de Unie binnenbrengt kan worden aangesproken. Uw positie in de keten bepaalt uw risico, niet de vraag wie het product feitelijk maakte.
Voor private label en import is dat het beslissende punt. U koopt niet alleen voorraad in, u koopt de aansprakelijkheid erbij. De prijs van het product zegt niets over de omvang van dat risico.
Wat er in de praktijk misgaat
Drie situaties komen wij het vaakst tegen. Een polis die jaren doorloopt zonder dat de documentatie ooit is getoetst. Een dossier dat nog naar een oudere uitvoering van het product verwijst. Of een conformiteitsverklaring die niet alle toepasselijke wetgeving bij naam noemt.
- Nooit getoetste documentatie. U betaalt premie voor een dekking waarvan de voorwaarde niet is gecontroleerd.
- Dossier loopt achter op het product. Na een ontwerpwijziging verwijst het bewijs naar een uitvoering die u niet meer verkoopt.
- Onvolledige verklaring. Ontbreekt een toepasselijke handeling, dan verklaart u minder dan u verkoopt.
- Software buiten beeld. Firmware en apps horen vanaf december 2026 uitdrukkelijk bij het product.
Wat u regelt
Toets uw documentatie voordat u haar nodig hebt. Pak uw drie bestverkopende producten en controleer of de verklaring, het dossier en de rapporten kloppen met wat er nu in de doos zit. Leg daarna per artikel vast wanneer het voor het eerst op de markt kwam.
- Controleer per topproduct of verklaring, dossier en testrapporten actueel zijn en bij elkaar horen.
- Registreer per artikelnummer de datum van eerste plaatsing op de markt.
- Breng in kaart welke producten software of firmware bevatten en wie die levert.
- Lees in uw polis welke voorwaarden aan documentatie worden gesteld.
- Plan een vast moment per jaar waarop u het dossier tegen het huidige product legt.
Voor de verzekeringskant zelf verwijzen wij u naar uw eigen adviseur. Wij beoordelen de documentatie waarop die dekking rust.
Toets uw dossier voordat het telt
Wij controleren of uw verklaring, dossier en rapporten kloppen met het product dat u vandaag verkoopt. Wat ontbreekt vullen wij aan. Vaste prijs vooraf.
Bekijk onze diensten- Richtlijn (EU) 2024/2853 inzake aansprakelijkheid voor gebrekkige producten, met de intrekking van richtlijn 85/374/EEG per 9 december 2026 , tekst op EUR-Lex
- Burgerlijk Wetboek boek 6, artikel 185 over aansprakelijkheid voor gebrekkige producten , wetten.overheid.nl
Jurist met een achtergrond in e-commerce. Schrijft over de regels die hij dagelijks toepast in dossiers voor merken en fabrikanten. Meer over Francois